April 2013

De dubbele sidra Acharee Mot-Kedosjiem begint met het beschrijven van de wetten die betrekking hebben op het wegsturen van de zondebok op Yom Kippoer. Daarna volgen wetten over verboden sexuele relaties. Het begin van Kedosjiem beschrijft wat vereist is om heiligheid in het leven na te streven. Dit omvat met name ethische regels

De vraag die daarbij natuurlijk wel in je opkomt is: “Wat is heiligheid dan precies.”  Aan de basis van het antwoord aan deze vragen ligt het wezenskenmerk van heiligheid: heiligheid is een eigenschap van G’d. En de opdracht aan ons is dat wij ons moeten gedragen zoals G’d dat doet. Wij hebben tenslotte wel het vermogen gekregen om gelijk te zijn aan G’d.

De boodschap en de opdracht om heiligheid na te streven zijn in dit geval  bestemd voor elke individuele Jood. De mitswa om “heiligheid na te streven” gold dus niet slechts voor Mosjé of voor de Kohaniem, maar voor heel het volk Israel. Het is een compleet arsenaal van wetten en voorschriften ten aanzien zowel van rituele handelingen als van ethiek. Het gaat om de offerdiensten, familierelaties, verplichtingen jegens de armen, handel drijven enzovoorts. De heiligheid moet herkenbaar zijn in elk aspect van het dagelijkse leven.

In mijn optiek staat heiligheid in dit geval gelijk aan zuiverheid. Zuiverheid in je dagelijkse doen en laten. Ofwel kan je jezelf in de spiegel zien. Is jouw handelen gebaseerd op rechtvaardigheid. Natuurlijk neem je soms beslissingen waarmee niet iedereen even gelukkig is. Maar als je die beslissing neemt in de volste overtuiging en zonder mensen bewust te schofferen of te disrespecteren, slecht dan kan je rustig slapen en de volgende ochtend vol vertrouwen en als een goed mens opstaan. En slechts als je jezelf tegenover jezelf kunt verantwoorden kan je je ook tegenover G’d verantwoorden.

De regels en wetten die gegeven worden in de Thora hebben dus betrekking op recht doen en onderscheid maken. U zult heilig zijn, staat er geschreven, zoals Ik heilig ben, zoals Ik u hebt onderscheiden van alle andere volkeren. Heilig zijn betekent dan ook afzonderen, onderscheid maken, eigen oordelen vormen, grenzen stellen, categorieën bepalen. In Kedosjiem leren we dat als wij de blauwdruk van de sidra en de Thora niet volgen en de rechtvaardige samenleving die daarin is voorzien niet scheppen, wij onze rechten verliezen in het land zodat de maatschappij, de bomen en vruchten verloren zullen gaan.

De verwevenheid van bomen vruchten, wetten en het voortbestaan van het Joodse volk is diep in onze collectiviteit gegrift.

Deze maand was het Pesach, deze week was het Jom Ha’zikaron, vorige week Jom Ha’sjoa en over 2 weken is het 4 mei. Al deze dagen hebben 1 ding met elkaar gemeen. De herdenking van de bevrijding. Met pesach herdenken we onze bevrijding uit de slavernij in Egypte. Tijdens Jom Ha’zikaron herdenken we de mensen die zijn gevallen bij de bevrijding van Eretz Jisraeel. Tijdens Jom Ha’sjoa herdenken we de 6 miljoen Joodse slachtoffers van de Sjoa die zijn gevallen bij de herwinning van onze vrijheid van het Duitse juk. En tijdens 4 mei herdenken we de Nederlandse Joden die in die donkere dagen het leven hebben moeten laten. En dus niet, geachte gemeenteraad van Vorden,  Duitse soldaten. Een gotspe. Waar ter wereld herdenk je de moordenaars en hun slachtoffers in 1 adem. Op dezelfde dag…….Waar ter wereld herdenk je überhaupt de moordenaars. Denk je nu heus dat tijdens de herdenking van 9/11 bij het World trade center ook de vliegtuigkapers worden herdacht die het vliegtuig in het gebouw hebben geboord? Die mensen (als je ze zo nog moet noemen) hebben een bewuste foute keuze gemaakt en dienen met alle macht te worden verbannen, Uit onze samenleving, uit onze gedachten. Die gedachten mogen alleen maar uit gaan naar de slachtoffers.

En er is geen volk dat zoveel heeft geleden als het Joodse volk. Er is geen volk dat zoveel mensen heeft verloren als het Joodse volk. Er is geen volk dat zo onder een vergrootglas van de wereld leeft als het Joodse volk. Er is geen volk dat zoveel aanslagen heeft weten te doorstaan als het Joodse volk. En Ik heb het al vaker gezegd. In plaats van verzwakt zijn wij juist versterkt. Wij zijn sterk als individu en sterk als volk. Maar vooral en bovenal vrij. En die vrijheid moeten we koesteren. Pas als je weet wat het is om niet in vrijheid te leven pas dan waardeer je de vrijheid het meest.

Ik wens iedereen een Sjabbat Sjalom,

 

Alex Waterman,

20 april 2013, 10 Ijar 5773