Drasja Pekoedee 2014

Vandaag hebben we gelezen pekoedee, Het is zowel de sjabbat waarop we een van de vijf boeken van de thora uitlezen (Sjemot), als de sjabbat waarop we een speciaal stuk uit de tora lezen ter herinnering aan de halve sjekel die de Joden ten tijde van de Tempel gaven om de offers te financieren (dat hebben we kunnen lezen in Parasjat Sjekalim).  De sidra van vorige week (Wajakheel) en deze week (Pekoedee) beschrijft de bouw van het Misjkan (Heiligdom). In eerdere sidrot is vermeld hoe alle onderdelen ervan werden gemaakt, deze week wordt verteld hoe het gebouw in elkaar werd gezet en de kleding voor de Kohaniem, de priesters, gereed werd gemaakt zoals G’d het had bevolen.

Mosjé draagt op, de Sjabbat te houden en er moet een draagbare tempel gebouwd worden. Het volk geeft veel goud en sieraden om de tempel te versieren. Daarna hoort Mosjé van G’d dat de Tempel op de eerste dag van de maand Nisan  moet worden opgezet. Mosjé zorgt er voor dat alle onderdelen van de draagbare Tempel op de juiste plaats terecht komen.

Aharon en zijn vier zonen worden gekleed in de priesterkleding en worden gezalfd. De Tempel vormde het brandpunt van G’ds heiligheid en daarmee van het geloof……van het volk.

Aan het einde van Pekoedee komt het bouw- en constructiewerk tot een einde.Mosjé staat alleen bij de poort van het Misjkan en de wolk daalt neer: dit is een bijzonder dramatisch moment, mysterieus en tegelijk een overgang. Gods aanwezigheid vult het Misjkan maar Mosjé blijft buiten staan. Het is niet duidelijk of en zo ja hoe Mosjé ooit zal toetreden tot de heilige ruimte waar hij zo hard voor gewerkt heeft om die te creëren.

Welk gevoel zal Mosjé toen gehad hebben. Ergens hard voor gewerkt hebben en op het moment surpreme er niet bij horen, gescheiden zijn van dat wat je lief is.

Het zal een gevoel van verlorenheid zijn geweest, misschien eenzaamheid, maar tegelijkertijd ook trots omdat er iets is volbracht. En met het volbrengen van die taak heeft Mosjé het startsein gegeven voor een nieuw begin.

Misschien wel het gevoel dat wij op deze aarde hebben bij het heengaan van een van onze dierbaren. Wetend dat er een overgang heeft plaatsgevonden naar een andere wereld terwijl wij buiten blijven staan.  Wij kunnen absoluut niet weten hoe die andere wereld eruit ziet. Het is de vraag waar iedereen al eeuwen het antwoord op probeert te vinden. Maar het kan niet. Net zomin als je iemand die doof wordt geboren kan uitleggen wat mooie muziek is. Of dat je iemand die blind wordt geboren kan uitleggen hoe de kleuren er uit zien.”

We weten zeker dat het er is alleen we kunnen niet zeggen hoe het er dan uit ziet. Wat we wel weten is dat er in die nieuwe en andere wereld eeuwig vrede is.

Vandaag hebben we Yahrzeit (ofwel Yom Hillula) van Bep Cohen en Ida de Vries. Als goede mensen geveld worden door een ziekte en daarna komen te overlijden dan vragen we ons maar al te vaak af: Waarom?…..Waarom zij? Sommige dingen gebeuren nu eenmaal en daar zal je je bij neer moeten leggen. Gewoon accepteren. Het grootste onderscheid dat er is tussen mens en dier is dat de mens kennis wil blijven vergaren. De mens wil alles rationeel kunnen verklaren. En als wij het niet kunnen verklaren dan nemen we onze vlucht in de wetenschap. Dan vragen we een wetenschapper en verzoeken hem vriendelijk maar dringend om een verklaring te geven voor het fenomeen dat wij hebben waargenomen. Pas als hij het ook niet kan verklaren gaan we pas verder nadenken.

Bep en Ida hebben de eeuwige rust gevonden en de overstap gemaakt naar die nieuwe wereld. Het verdriet dat iedereen om het heengaan heeft ondervonden,  is na verloop van tijd veranderd in een gevoel van dankbaarheid. Dankbaarheid om alle liefde en zorg die zij tijdens hun leven op onze wereld aan al hun beminden hebben gegeven en dankbaar omdat wij een deel van ons leven met hun hebben mogen delen. Beide Families: Nog veel jaren……..

Toch eindig ik weer met een vreugdevol geluid. Sommige mensen kun je bijna  nooit op hun verjaardag feliciteren. Doe je het op 28 februari dan ben je een dag te vroeg en doe je het zoals ik nu vandaag op 1 maart dan ben je een dag te laat. Maar in alle gevallen is het in ieder geval gemeend. Lidio Blankstein is dus gisteren, op 29 februari dus een dag die er niet was, 50 jaar geworden. Hij heeft zogezegd Abraham gezien. Ik heb in mijn research voor deze derasha uitgebreid gezocht naar waar deze uitdrukking toch vandaan komt. Het is onbekend. Men komt niet verder dan een nieuw testamentaire uitleg (Johannes) die ik hier verder buiten beschouwing zal laten. Het is natuurlijk wel een leeftijd die telt. Je staat nog midden in het leven maar je wordt wel al beschouwd als het vergrijsde deel van onze bevolking. Lidio, van harte mazzeltov met je verjaardag en wij hopen dat er nog heel veel in alle gezondheid mogen volgen….In ieder geval nog 70. En ook dat je je nog heel veel jaren voor onze kehilla mag blijven inzetten. Omijn. Ook de misjpoche van harte mazzeltov.

Ik wens iedereen een sjabbat sjalom
Alex Waterman

1 maart 2014 / 29 Adar-1 5774