Drasja van Alex Waterman op 8 juni 2013/ 30 siewan 5773

De sidra deze week bevat het verhaal van de grote opstand tegen het leiderschap van Mosjee tijdens de 40-jarige woestijntocht van ons volk na de Uittocht uit Egypte. Mosjee geldt als de grootste leider aller tijden, maar ook als een grootmoedig en uitermate wijs mens, een spreker namens G’d. Hij……de man die ons volk uit Egypte had geleid……. Hoe kon het dan dat zo velen tegen hem waren? Het is heel moeilijk om alle drijfveren te begrijpen. Neem Korach. Korach was een oom van Mosjee en hij was een leviet. Hij was een invloedrijk man. Ervaring leert dat het nooit de zwakkeren zijn die een opstand ontketenen, maar de sterken die genegeerd worden en niet aan bod komen. Afgunst is een krachtige drijfveer voor conflicten.

Afgunst, slechte invloeden, maar vooral onnadenkend meelopen met de massa… Je zou haast denken dat we het over nu hebben en niet over duizenden jaren geleden. klinkt het bekend? Vele leiders staan vandaag de dag nog voor dezelfde soort uitdagingen en ik stel mij voor dat velen onder hen af en toe wensen dat zij ook het vermogen zouden hebben de aarde haar mond te laten opensperren om hun tegenstanders op te slokken. Terecht verwachten wij veel van onze leiders, maar gezien de problemen waar ze voor staan moeten we wel ook heel veel begrip voor ze kunnen opbrengen.

Aan het begin van de sidra lezen we dat Datan en Aviram zich aansloten bij Korachs opstand tegen Mosjee. In Egypte waren Datan en Aviram rijke en vooraanstaande leiders geweest. Toen Mosjee ze riep, weigerden ze te komen. Ze klaagden hem aan en zeiden dat hij ze niet had gebracht naar een land van melk en honing zoals hij had beloofd.  Maar ja, wie van ons kan eerlijk zeggen dat we niet zouden blootstaan aan dezelfde soort verleiding als deze twee opstandelingen? Zij hadden alles verloren en zwierven nu jarenlang door de woestijn met als enige houvast een belofte dat niet zij, maar hun kinderen eens in een land zullen aankomen waar ze weer welvarend zullen worden. Hoe veel geduld moet je hebben voordat je dan begint te klagen? En dan rijst de vraag of wij vandaag de dag, in een wereld waar we onmiddellijke bevrediging verwachten, niet precies zoals de ongeduldige Israëlieten zouden reageren. Zeker weten doe ik het natuurlijk niet maar ik denk dat wij mensen wellicht nog ongeduldiger zijn geworden dan het volk was ten tijde van Mosje.

Daarnaast was Korach ook wel geliefd. Er werd positief over hem gesproken en geschreven. Als er toen al kranten geweest zouden zijn dan zouden die vast en zeker zeer lovend hebben bericht over Korach. Hij was namelijk ontzetten Charismatisch. En daar zat ook natuurlijk het grote gevaar.

Het is namelijk oh zo gemakkelijk dat het Charisma dat een persoon bezit door hem aangewend wordt om zichzelf te verrijken of om anderen nadeel te berokkenen. Er zijn in onze huidige tijd of recente geschiedenis namelijk zat mensen die, net als Korach in zijn tijd, een geweldige pers hebben en heel erg charismatisch zijn maar eigenlijk hele slechte bedoelingen hadden. Het grote gevaar dat dan op de loer ligt is dat de maatschappij er veel te laat achterkomt. Vaak is dan het leed al geleden en het grootste deel van het kwaad al geschiedt. Dat zijn dan de nadelen van een democratie. Een democratie geeft namelijk iedereen de ruimte om de eigen denkbeelden naar voren te brengen. De vraag is dan ook gerechtvaardig om te stellen of je dat als volk, als land, als natie wel wil. Het geeft namelijk ook ruimte aan je tegenstanders. Maar ik denk dat dat ook goed is. Geef je die ruimte immers niet dan geef je diezelfde tegenstanders de mogelijkheid om ondergronds te gaan en het nadeel daarvan is natuurlijk dat je ze niet meer ziet. Geen open vizier meer.

 

Bij Korach was het zo dat hij zei te spreken namens de meerderheid. Ook dat zie je tegenwoordig dan ook veel gebeuren. Men verwart een democratie daarbij met een dictatuur. Namelijk een dictatuur van de meerderheid. Iemand wordt tenslotte gekozen door de meerderheid……99,5% van de stemmen of zo. Terwijl voor mij juist de kracht van een democratie een heel andere is. Namelijk de mate waarin de minderheid een stem krijgt…..gehoord kan worden…….mag demonstreren. Het feit dat iemand bij de inhuldiging van koning Willem Alexander met een bordje omhoog mag staan waarop staat dat ie tegen de monarchie is. Dat is een groot goed. En dat is iets dat we volgens mij moeten koesteren. Er zijn een heleboel voorbeelden, helaas, van landen waar dat recht op dit moment met voeten wordt getreden. Daardoor vallen er nog steeds honderden, duizenden slachtoffers van regimes die zeggen dat er bij hun democratie is omdat zij zijn gekozen door de meerderheid. En zich daarmee dus ten onrechte het recht hebben verworven om de minderheid het zwijgen op te leggen.

Laten wij onze zegeningen tellen. Blij zijn met de democratie en de vrijheden die wij hebben verworven. De enige die bestreden mogen …nee moeten worden zijn die mensen die ons dit willen afpakken.

Laat ik besluiten met een felicitatie. Afgelopen donderdag was onze penningmeester Sandra Blankstein jarig. Ik wil haar en de hele familie van harte mazzeltov wensen. Als er iemand is die altijd klaar staat voor onze kehilla om alles te regelen, van het klaarmaken van eten voor feestelijke gelegenheden tot het altijd openstellen van haar huis met wat lekkers bij de koffie en frisdrank voor onze vergaderingen. Ze blijft zich met heel veel liefde inzetten voor Masorti. Ik spreek dan ook de wens uit dat ze dat allemaal in goede gezondheid nog heel lang voor ons mag blijven doen. Omijn.

Ik wens iedereen Sjabbat Sjalom.